Geschiedenis

Rosa Spier (Den Haag, 1891–1967) studeerde harp op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Zij gaf haar eerste recital al op 13-jarige leeftijd. Na verdere studies bij Otto Müller, soloharpist van de Berliner Philharmoniker, kreeg zij een aanstelling bij het Residentie Orkest. Van 1925 tot 1935 was zij zelfstandig werkzaam als soliste en muziekdocente. In 1932 werd zij benoemd tot soloharpiste bij het Concertgebouw Orkest. Na de bevrijding was zij verbonden aan het Radio Philharmonisch Orkest.

Het idee van een ‘veilige haven voor oudere kunstenaars’ ontstond rond 1960 in de Pauwhof te Wassenaar, een centrum waar beoefenaars van kunst en wetenschap zich tijdelijk konden terugtrekken om rustig te werken. Rosa Spier kwam er veel. In een gesprek met medegasten merkte zij op hoe heerlijk het was weer eens zes weken geen huishoudelijke beslommeringen te hebben. Maar voegde ze daaraan toe: "Binnenkort zullen zes weken voor mij niet meer genoeg zijn nu ik ouder wordt. Wat ik nodig heb is een Pauwhof waar ik kan blijven." Die laatste zin had een opzwepende uitwerking en alle aanwezigen waren het erover eens dat er zoiets moest worden opgericht.

Na gesprekken met Rosa Spier heeft haar vriendin Henriëtte Polak-Schwarz op 22 februari 1963 de Rosa Spier Stiching opgericht. Door haar tomeloze energie en enthousiasme wist Henriëtte Polak medewerking en financiële steun te verkrijgen. Dankzij haar inspanningen werd het Rosa Spier Huis op 11 oktober 1969 geopend.
De officiële opening werd verricht door mevrouw Polak en de toenmalige minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk werk, mevrouw dr. M.A.M. Klompé.

Van velerlei idealen bezield

Henritëtte Polak Schwarz (1893 - 1974) heeft een grote collectie kunst opgebouwd in nauw overleg met een groep kunstenaars, die in de periode na 1945 'ten gevolge van tijdelijk heersende tendensen' niet voldoende aandacht en waardering kregen. De collectie omvat schilderijen, tekeningen en beeldhouwwerken.
Zij heeft haar gehele collectie én haar woning aan de Zaadmarkt geschonken aan de gemeente Zutphen, haar geboortestad.
De gemeente heeft de collectie ondergebracht in het Museum Henriëtte Polak, een museum voor Nederlandse, figuratieve kunst uit de 20ste eeuw.
Rosa Spier en Henriëtte Polak-Schwarz zijn de grondleggers van het Rosa Spier Huis.
De schone kunsten zijn altijd de grote liefde geweest van Henriétte Polak. Wat kon zij beter doen dan door haar inspanningen het Rosa Spier Huis, toevluchtsoord voor oudere kunstenaars en intellectuelen, van wie ze velen haar naaste vrienden waren, mede mogelijk te maken.

'Bij u bewijzen ouderen meer dan waar ook in ons land dat creativiteit en artistieke prestaties niet van leeftijd afhankelijk zijn.'

Erica Terpstra